Οι θέσεις – προτάσεις διατυπώνονται συνοπτικά ανά θεματική ενότητα
Α. ΘΕΣΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ – ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΩΝ Ο.Τ.Α.
(1). Άμεση παρουσίαση του σχεδίου του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, προκειμένου να ακολουθηθούν διαδικασίες ανοικτής και ουσιαστικής διαβούλευσης.
(2). Οι αυξήσεις στους ΚΑΠ απορροφήθηκαν από τη μηνιαία παρακράτηση του τέλους ταφής, με οριζόντια μεθοδολογία, την αύξηση του μισθολογικού κόστους και την μεταφορά νέων αρμοδιοτήτων στους Δήμους, με ανεπαρκή ανάλογη μεταφορά πόρων. Τα προτεινόμενα μέτρα αφορούν την:
α. Κατάργηση του τέλους ταφής (ανεξάρτητα από την έκβαση της προσφυγής της ΚΕΔΕ) και να επιστροφή όλων των παρακρατήσεων από κάθε πηγή εσόδων.
β. Καταβολή τριών (3) επιπλέον δόσεων ΚΑΠ στους Δήμους εντός του 2025, προκειμένου να αποφευχθεί η οικονομική κατάρρευση, η οποία οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε δανεισμό για την κάλυψη της χρηματοδότησης των στοιχειωδών αναγκών λειτουργίας των Ο.Τ.Α.
γ. Γενναία αύξηση των ΚΑΠ στον προϋπολογισμό του επόμενου έτους 2026, ιδιαίτερα για μικρούς, αγροτικούς, ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους.
(3). Εξεύρεση αποτελεσματικού τρόπου είσπραξης οφειλών προς τους Δήμους με τη συνδρομή του κράτους.
(4). Απόδοση του τέλους διαμονής από ξενοδοχεία και AirBnb (city tax) στους Δήμους.
(5). Επαναφορά του ανταποδοτικού τέλους πετρελαιοειδών.
(6). Πλήρης χρηματοδότηση των δαπανών ναυαγοσωστικής κάλυψης, αλλά και των δαπανών που απαιτούνται για την υλοποίηση όλων των ενεργειών στο πλαίσιο των διατάξεων περί αντιπυρικής προστασίας.
(7). Παράταση για ένα τουλάχιστον έτος της υποχρέωσης κατάρτισης του προϋπολογισμού με βάση το νέο λογιστικό πρότυπο, επειδή δεν έχει ακόμα εκδοθεί η σχετική κοινή υπουργική απόφαση και υπάρχει έλλειμμα στην κατάλληλη κατάρτιση του ήδη ανεπαρκούς ποσοτικά προσωπικού.
(8). Ενίσχυση του προσωπικού των Π.Ε.Δ., το οποίο τα τελευταία χρόνια βαίνει συνεχώς μειούμενο, χωρίς να υπάρχει προοπτική αντικατάστασης.
Β. ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΕΡΓΩΝ
(1). Διασφάλιση της χρηματοδότησης του Π.Δ.Ε. (εθνικό και συγχρηματοδοτούμενο τέλος).
(2). Άνοιγμα νέων προγραμμάτων από το Ε.Π.Α. με έκδοση στοχευμένων προσκλήσεων που καλύπτουν πραγματικές ανάγκες της Τ.Α., αντικειμενικά κριτήρια επιλογής, παρακολούθηση υλοποίησης έργων και αξιολόγηση αποτελεσμάτων.
(3). Θέσπιση συγκεκριμένου ποσοστού από το εθνικό Π.Δ.Ε., που θα κατευθύνεται αποκλειστικά στους Ο.Τ.Α., μέσω της ένταξης στη ΣΑΤΑ.
(4). Δημιουργία ειδικού προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης που θα χρηματοδοτεί έργα περιφερειακών Δήμων.
(5). Διασφάλιση της χρηματοδότησης των κοινωνικών δομών.
(6). Επέκταση προγραμμάτων, δράσεων και έργων ψηφιακού μετασχηματισμού των Ο.Τ.Α.
(7). Χρηματοδότηση προγραμμάτων για την προμήθεια εξοπλισμού πολιτικής προστασίας.
Γ. ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΟΣΤΟΣ
Το ενεργειακό κόστος παραμένει σταθερά υψηλό. Για το λόγο αυτό πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα, εντός του ακόλουθου γενικού πλαισίου:
(1). Άμεση μεταφορά των Δήμων, των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), των Συνδέσμων Ύδρευσης και των ΦΟΔΣΑ, από το οικιακό τιμολόγιο στο βιομηχανικό τιμολόγιο των παρόχων ενέργειας, αφού στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων τους λειτουργούν μεγάλες εγκαταστάσεις βιομηχανικού τύπου (π.χ. αντλιοστάσια).
(2). Κάλυψη του υπερβάλλοντος ενεργειακού κόστους των Ο.Τ.Α., των Ν.Π. και των Συνδέσμων αυτών, καθώς και των Δ.Ε.Υ.Α., από τον κρατικό προϋπολογισμό, ώστε να μην επιβαρύνει τους δημότες.
(3). Έκτακτη επιχορήγηση των Ο.Τ.Α. για την αποπληρωμή των οφειλών προς τις εταιρείες παροχής ενέργειας, πριν αυτές μετατραπούν σε μη εξυπηρετούμενα χρέη και προκύψουν άλλου είδους προβλήματα (π.χ. διακοπή ηλεκτροδότησης εγκαταστάσεων, κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών κ.α.).
(4). Ανάληψη ακόμη και νομοθετικής πρωτοβουλίας αν χρειαστεί, προκειμένου να καταστεί δυνατή η σύναψη συμφωνητικών διακανονισμού χρεών μεταξύ εταιρειών – παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας και Δήμων, με ευνοϊκούς όρους για τους Ο.Τ.Α. και τις ΔΕΥΑ.
(5). Χρηματοδότηση έργων ενεργειακής αναβάθμισης δημοτικών κτηρίων και εγκαταστάσεων από όλα τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά προγράμματα (ευρωπαϊκά ή εθνικά) ώστε να καταστεί δυνατή η μείωση του ενεργειακού κόστους.
(6). Συμμετοχή των Ο.Τ.Α. σε Ε.Κ.Π. με διασφαλισμένη την αδειοδότηση ένταξης της παραγόμενης ενέργειας στο δίκτυο και με δυνατότητα συμμετοχής πολιτών, προκειμένου να καταστεί εφικτή η στήριξη ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων.
(7). Δυνατότητα σε Δήμους χωρίς πιστοληπτική ικανότητα να συνάπτουν δάνεια με το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων αποκλειστικά για χρηματοδότηση έργων εξοικονόμησης ενέργειας.
(8). Πλήρης κάλυψη του ενεργειακού κόστους των σχολικών κτηρίων από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Ως οριζόντια αρχή για όλα τα προαναφερόμενα μέτρα προτείνεται η εφαρμογή τους με έμφαση και κατά προτεραιότητα στις περιοχές, οι οποίες λόγω γεωγραφικών και γεωμορφολογικών χαρακτηριστικών (π.χ. ορεινές περιοχές) εμφανίζουν αυξημένη κατανάλωση ενέργειας.
Δ. ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ (ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ) ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ – ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΕΙΨΥΔΡΙΑΣ – ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
(1). Στην επιχειρούμενη αναμόρφωση του πλαισίου οργάνωσης και λειτουργίας των ΔΕΥΑ, να διασφαλιστεί η συναίνεση και σύμφωνη γνώμη των οικείων Ο.Τ.Α. και να συνοδεύεται από ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα οικονομικής, διοικητικής και διαχειριστικής υποστήριξης.
(2). Διεκδίκηση και διασφάλιση γενναίας χρηματοδότησης για την μελέτη και εκτέλεση έργων αντιμετώπισης της λειψυδρίας.
(3). Απόσυρση όλων των προτάσεων για μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης από τους Ο.Τ.Α. στο Κτηματολόγιο. Ενίσχυση των αρμοδιοτήτων των Ο.Τ.Α. σε θέματα χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού. Επαρκής στελέχωση των Υ.Δ.Ο.Μ.
(4). Άμεση ολοκλήρωση του Εθνικού Χωροταξικού Σχεδιασμού για τις Α.Π.Ε. Έως την έγκριση του, αναστολή διαδικασιών έγκρισης περιβαλλοντικών όρων και χορήγησης αδειών σύνδεσης σε νέες μονάδες. Θεσμοθέτηση σύμφωνης γνώμης της Τ.Α. στη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης.
Ε. ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ
ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ
• Ολοκλήρωση διασυνοριακών διασυνδέσεων (Ιωάννινα – Κακαβιά, Πρέβεζα – Ηγουμενίτσα – Μαυρομάτι) για εθνικούς, αναπτυξιακούς και κοινωνικούς λόγους, οι οποίες διασυνδέσεις στην ουσία συμβάλλουν στην εφαρμογή του διευρωπαϊκού συστήματος μεταφορών, αφού ενώνουν οδούς του δικτύου αυτού (Εγνατία, Ιόνια και Αμβρακία Οδό) με συνοριακούς σταθμούς της Ε.Ε.:
Α) Ταχεία εκτέλεση των εργασιών κατασκευής του δρόμου Ιωάννινα – Κακαβιά, ως οδού διασυνοριακού και διεθνούς χαρακτήρα, ο οποίος ενώνει την Εγνατία και την Ιόνια και Οδό με συνοριακό σταθμό της Ε.Ε.
Β) Άμεση ολοκλήρωση της μελέτης σύνδεσης της Εγνατίας Οδού με το Μαυρομάτι (στο πλαίσιο της οποίας συμπεριλαμβάνεται η παράκαμψη της Ηγουμενίτσας) και ένταξη της εκτέλεσης του έργου σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα.
Γ) Εκπόνηση μελέτης βελτίωσης της οδού Πρέβεζας – Ηγουμενίτσας, ως αναπόσπαστου τμήματος της σύνδεσης της Αμβρακίας Οδού με το διεθνή Λιμένα Ηγουμενίτσας και κατ΄ επέκταση το τελωνείο Μαυροματίου και εξεύρεση χρηματοδοτικού προγράμματος για την ένταξη της υλοποίησης του έργου.
• Ολοκλήρωση της εκπόνησης των αναγκαίων μελετών για την επέκταση του εθνικού σιδηροδρομικού δικτύου στην Ήπειρο (Καλαμπάκα – Ιωάννινα), με τελική απόληξη τον Διεθνή Λιμένα Ηγουμενίτσας. Διασφάλιση χρηματοδότησης του έργου από ευρωπαϊκά προγράμματα.
• Μελέτη και εκπόνηση έργων βελτίωσης της διαπεριφερειακής σύνδεσης, κυρίως για την αναβάθμιση της οδικής επικοινωνίας της περιοχής της Άρτας με τις γειτονικές περιοχές της Στερεάς Ελλάδας (Ευρυτανία) και Θεσσαλίας (Τρίκαλα, Καρδίτσα).
ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΟΡΕΙΝΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΘΟΡΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ
• Ειδικό πρόγραμμα οικονομικής και διαχειριστικής υποστήριξης των ορεινών Δήμων, ώστε να μπορούν να προσφέρουν κυρίως κοινωνικές υπηρεσίες, αλλά και ειδικά για την αποτελεσματική υλοποίηση των έργων και δράσεων του ΕΣΠΑ. Σχεδιασμός και εφαρμογή ειδικού προγράμματος ανασυγκρότησης των ορεινών περιοχών και χορήγηση κινήτρων για τη διενέργεια επενδύσεων ιδίως στις ορεινές παραμεθόριες περιοχές, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα επικίνδυνα φαινόμενα ερημοποίησης.
• Υποστήριξη πρωτογενούς τομέα παραγωγής και σύνδεση με το τουριστικό προϊόν.
• Αύξηση του προϋπολογισμού των προγραμμάτων μέσω των οποίων χρηματοδοτούνται δράσεις αγροτικής οδοποιίας προκειμένου να καταστεί δυνατή η εκτέλεση μεγάλων έργων στην ύπαιθρο της Ηπείρου, της οποίας το ορεινό ανάγλυφο απαιτεί μεγάλες και δύσκολες παρεμβάσεις, ώστε να βελτιωθούν οι αγροτικοί δρόμοι και να διευκολυνθεί η παραγωγική διαδικασία στον πρωτογενή τομέα.
ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ
• Έγκαιρη ολοκλήρωση των διαδικασιών εκπόνησης των Ειδικών και Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Ε.Π.Σ.) της περιοχής της Ηπείρου με ενεργό συμμετοχή των Ο.Τ.Α.
• Έμφαση στο Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο (Ε.Χ.Σ.) για τον τουρισμό στην ανάπτυξη των εναλλακτικών μορφών τουρισμού τόσο στα παράλια όσο και στους ορεινούς όγκους της Ηπείρου. Ολοκλήρωση του Χωροταξικού Σχεδιασμού για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
ΥΓΕΙΑ – ΠΡΟΝΟΙΑ – ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ – ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
• Αναβάθμιση υποδομών και εγκαταστάσεων στους τομείς της υγείας, της πρόνοιας και της εκπαίδευσης. Αντιμετώπιση προβλημάτων αποτελεσματικής λειτουργίας και έλλειψης προσωπικού στις αντίστοιχες δομές.
• Διασφάλιση της βιωσιμότητας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (Ηπείρου), με αποκεντρωμένη λειτουργία Σχολών και Τμημάτων και στις τέσσερις Περιφερειακές Ενότητες της Ηπείρου.